Kış mevsiminin son demlerini yaşadığımız, doğanın yavaş yavaş uyandığı Şubat ayı, bahçıvanlar ve tarımla uğraşanlar için aslında yılın en kritik dönemlerinden biridir. Dışarıda dondurucu soğuklar veya sağanak yağışlar devam etse de, toprağın altında sessiz bir hazırlık başlar. Şubat ayı, sadece bir geçiş dönemi değil, aynı zamanda yaz hasadının temellerinin atıldığı, stratejik planlamanın yapıldığı ve tohumların toprakla buluşmak için sabırsızlandığı bir aydır. 2026 yılına girdiğimiz şu günlerde, iklimsel değişimleri de göz önüne alarak bahçenizi veya balkonunuzu nasıl bir üretim merkezine dönüştüreceğinizi bilmeniz, verimliliğinizi doğrudan etkileyecektir.
Sizler için hazırladığımız bu kapsamlı rehberde, Şubat ayında Türkiye’nin farklı bölgelerinde hangi sebzelerin ekilebileceğini, fidan dikim aşamalarını, toprak hazırlığının püf noktalarını ve modern tarım tekniklerini en ince ayrıntısına kadar ele alacağız. İster geniş bir araziniz olsun ister küçük bir balkonunuz, bu rehber size Şubat ayının bereketini nasıl kullanacağınızı gösterecek. Bahçenizdeki her karış toprağın potansiyelini maksimize etmek ve sağlıklı ürünler yetiştirmek için doğru zamandasınız. Şimdi, doğanın bu canlanma evresinde atmanız gereken adımlara derinlemesine bir yolculuğa çıkalım.
İçindekiler
- Şubat Ayında Toprak Hazırlığı ve Zemin Isınması
- Doğrudan Toprağa Ekilebilecek Soğuğa Dayanıklı Sebzeler
- Viyollerde ve İç Mekanda Fide Başlatma Süreçleri
- Şubat Ayında Dikilecek Meyve Fidanları ve Bağ İşleri
- Balkon Bahçeciliği: Saksıda Şubat Ekimi
- Çiçek Bahçenizi Yaza Hazırlayın: Şubat Çiçekleri
- Bölgesel Ekim Takvimi: Akdeniz’den Doğu Anadolu’ya
- Sürdürülebilir Bahçecilik: Kompost ve Doğal Gübreleme
- Zararlı Mücadelesi ve Bitki Sağlığı İçin Koruyucu Önlemler
- Şubat Ayı Bahçe Bakım Çizelgesi ve İpuçları
- Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Steril Torf Kullanımı: Fide başlangıcında hastalık riskini azaltmak için kaliteli, sterilize edilmiş torf karışımları kullanın.
- Isı ve Işık: Tohumların çimlenmesi için 18-24 derece arası bir sıcaklık idealdir. 2026 teknolojileriyle uyumlu ısıtma pedleri veya LED yetiştirme lambaları kullanarak fidelerinizin “boya kaçmasını” (zayıf ve uzun kalmasını) engelleyebilirsiniz.
- Nem Dengesi: Viyollerin üzerini şeffaf bir kapak veya streç filmle kapatarak sera etkisi yaratın. İlk yeşil yapraklar göründüğünde kapağı açarak hava almalarını sağlayın.
- Elma, Armut, Ayva: Soğuğa dayanıklı bu türler için ideal zaman dilimidir.
- Kiraz ve Vişne: Erken uyanan ağaçlar olduğu için Şubat başını kaçırmamalısınız.
- Zeytin: Ege ve Akdeniz bölgelerinde don tehlikesi geçtikten hemen sonra dikilebilir.
- Taze Soğan ve Sarımsak: Evde filizlenen soğan ve sarımsakları saksılara gömerek kısa sürede yeşil aksamlarını hasat edebilirsiniz.
- Dereotu ve Maydanoz: Derinliği 15-20 cm olan yayvan saksılarda harika sonuçlar verir.
- Marul: Saksıda marul yetiştirmek hem görsel olarak estetik hem de pratiktir.
- Hercai Menekşeler: Soğuğa en dayanıklı çiçeklerden biridir. Şubat ayında dikilen fideler bahar boyunca açmaya devam eder.
- Gül Dikimi: Gül fidanlarını dikmek veya yerlerini değiştirmek için son fırsatlardır.
- Yazlık Soğanlı Bitkiler: Glayöl (Gladiolus) ve Dahlia (Yıldız Çiçeği) soğanlarını Şubat sonuna doğru, don riski azalan bölgelerde dikmeye başlayabilirsiniz.
- Lathyrus (Itrışahi): Mis kokulu bu tırmanıcı bitki, serin havada çimlenmeyi sever.
1. Şubat Ayında Toprak Hazırlığı ve Zemin Isınması
Şubat ayında ekim yapmadan önce yapmanız gereken ilk ve en önemli iş, toprağın durumunu analiz etmektir. Toprak henüz çok ıslak veya donmuşsa, üzerine basarak sıkıştırmaktan kaçınmalısınız. Toprağın “tavında” olması, yani ne çok çamur ne de kupkuru olması, başarılı bir ekim için temel şarttır.
Sizlere önerimiz, Şubat ayının ilk haftalarında toprağınızı havalandırmaya başlamanızdır. Eğer toprak işlenebilir durumdaysa, bel küreği veya çapa yardımıyla üst tabakayı altüst ederek toprağın güneş ışığıyla ısınmasını sağlayabilirsiniz. 2026 tarım vizyonunda, toprağın mikrobiyolojik yapısını korumak adına “az müdahaleli tarım” yöntemleri öne çıkmaktadır. Bu nedenle, toprağı çok derin sürmek yerine, organik maddece zenginleştirmek daha akıllıca bir yaklaşımdır.
Toprağınızın drenaj kapasitesini kontrol edin. Şubat yağışları toprağı doygun hale getirebilir; bu durumda yükseltilmiş yataklar (raised beds) kullanmak, köklerin çürümesini engeller. Ayrıca, toprağın pH değerini ölçmek için bu ay oldukça uygundur. Domates ve biber gibi sebzeler hafif asidik toprakları severken, ıspanak ve lahana grubu daha nötr toprakları tercih eder.
2. Doğrudan Toprağa Ekilebilecek Soğuğa Dayanıklı Sebzeler
Birçok kişi Şubat ayını sadece hazırlık ayı olarak görse de, bazı sebzeler düşük sıcaklıklarda çimlenme yeteneğine sahiptir. Özellikle Türkiye’nin batı ve güney kesimlerinde bu ayda doğrudan toprağa ekim yapılabilir.
Bakla ve Bezelye
Bakla ve bezelye, Şubat ayının vazgeçilmezleridir. Soğuğa karşı oldukça dirençli olan bu bitkiler, topraktaki azotu tutarak toprağın kalitesini de artırır. Bezelye ekerken, tırmanıcı türler için mutlaka destek çubukları hazırlamanızı öneririz.
Ispanak, Pazı ve Roka
Yeşil yapraklı sebzeler, Şubat ayının serin ve nemli havasını çok sever. Özellikle kışlık ıspanak çeşitleri bu dönemde hızla gelişir. Tohumları çok derine kaçırmadan, yüzeyin hemen altına serperek ekebilirsiniz. Nemli kalan toprak, bu tohumların 10-15 gün içinde çimlenmesini sağlayacaktır.
Turp ve Havuç
Kök sebzelerden turp, en hızlı sonuç verenlerden biridir. “Fındık turpu” gibi çeşitler 3-4 hafta içinde sofranıza gelebilir. Havuç için ise toprağın taşsız ve çok iyi elenmiş olması gerekir. Şubat sonunda ekilen havuçlar, baharın gelişiyle birlikte güçlü bir kök yapısı oluşturur.
| Sebze Türü | Ekim Derinliği (cm) | Sıra Arası Mesafe (cm) | Çimlenme Süresi (Gün) |
|---|---|---|---|
| Bakla | 5-7 | 40-50 | 10-14 |
| Bezelye | 3-4 | 30-40 | 7-12 |
| Ispanak | 1-2 | 20-25 | 8-15 |
| Turp | 1 | 10-15 | 4-7 |
3. Viyollerde ve İç Mekanda Fide Başlatma Süreçleri
Yazlık sebzelerin anahtarı Şubat ayında viyollerde başlar. Domates, biber ve patlıcan gibi sıcaklık isteyen bitkileri doğrudan dışarıya ekmek için henüz erkendir, ancak onları içeride (serada veya güneş alan bir pencere önünde) çimlendirmeye başlamalısınız.
Tohum Başlatma İpuçları:
Sizlere tavsiyemiz, Şubat ayının ortasından itibaren patlıcan ve biber tohumlarını ekmenizdir; çünkü bu sebzelerin büyüme süreci domatese göre daha yavaştır. Mart ayına gelindiğinde elinizde sağlıklı, güçlü köklü fideleriniz olacaktır.
4. Şubat Ayında Dikilecek Meyve Fidanları ve Bağ İşleri
Açık köklü meyve fidanı dikimi için Şubat ayı “altın değerinde” bir zamandır. Ağaçlar henüz uykudayken (dormansi dönemi) yapılan dikimler, köklerin toprakla uyum sağlaması için en az stresli süreci sunar.
Hangi Fidanlar Dikilmeli?
Fidan dikerken çukurun genişliğini fidanın kök sisteminden iki kat daha büyük açmaya özen gösterin. Çukurun altına bir miktar yanmış çiftlik gübresi karıştırmak, fidanın ilk can suyunu aldıktan sonra hızla gelişmesini sağlar. Ayrıca, mevcut meyve ağaçlarınızda budama işlemlerini Şubat sonuna kadar tamamlamış olmanız gerekir. Budama, ağacın güneş ışığından maksimum faydalanmasını ve meyve kalitesinin artmasını sağlar.
5. Balkon Bahçeciliği: Saksıda Şubat Ekimi
Şehirde yaşayanlar için balkonlar, minik birer üretim alanıdır. Şubat ayında saksılarda harikalar yaratabilirsiniz. Saksıların drenaj deliklerinin açık olduğundan emin olun, çünkü kış yağışları saksı içinde su birikmesine ve kök çürümesine neden olabilir.
Saksıda Neler Yetişir?
Balkonunuz rüzgar alıyorsa, bitkilerinizi korumak için şeffaf siperlikler kullanabilirsiniz. Ayrıca, saksıdaki toprak daha çabuk soğuduğu için aşırı sulamadan kaçınmalı, toprağın nemini parmağınızla kontrol etmelisiniz.
6. Çiçek Bahçenizi Yaza Hazırlayın: Şubat Çiçekleri
Şubat ayı, sadece mideye değil, göze de hitap eden bir hazırlık dönemidir. Bahçenizde renk cümbüşü yaratmak istiyorsanız, bazı çiçek soğanlarını ve tohumlarını toprakla buluşturmalısınız.
Şubat Ayının Yıldızları:
“Bahçe, insanın sabrının ve doğaya olan saygısının bir aynasıdır. Şubat ayında toprağa attığınız her bir tohum, aslında geleceğe duyduğunuz güvenin bir ifadesidir.” – Uzman Bahçıvan Görüşü, 2026.
7. Bölgesel Ekim Takvimi: Akdeniz’den Doğu Anadolu’ya
Türkiye’nin mikroklima çeşitliliği nedeniyle, “Şubat’ta ne ekilir?” sorusunun cevabı coğrafi konumunuza göre değişir.
Akdeniz ve Ege Sahil Şeridi
Bu bölgelerde bahar Şubat ayında kapıyı çalar. Domates fideleri ay sonunda kontrollü bir şekilde dışarıya dikilebilir. Fasulye ve kabak ekimleri için hazırlıklar tamamlanır.
Marmara ve Karadeniz Bölgeleri
Nemli ve değişken bir hava hakimdir. Karadeniz’de lahana ve karalahana dikimleri devam ederken, Marmara’da bezelye ve bakla ekimi yoğunlaşır. Seracılık faaliyetleri bu bölgelerde Şubat ayında zirve yapar.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu
Hala don riskinin yüksek olduğu bölgelerdir. Dışarıya ekim yapmak için Mart veya Nisan beklenmelidir. Ancak bu bölgelerdeki bahçıvanlar, iç mekanlarda fide yetiştiriciliğine odaklanmalıdır. Soğuğa dayanıklı sarımsak dikimi, toprak çözüldüğü an yapılabilir.
| Bölge | Önerilen Ekim/Dikim | Dikkat Edilmesi Gereken |
|---|---|---|
| Akdeniz | Domates, Biber, Patlıcan (Fide) | Gece serinliklerine karşı örtü |
| Marmara | Bezelye, Ispanak, Marul | Aşırı yağış ve drenaj |
| İç Anadolu | İç mekanda fide başlangıcı | Geç donlar ve gece soğuğu |
| Karadeniz | Karalahana, Pırasa, Pazı | Yüksek nem ve mantar riski |
8. Sürdürülebilir Bahçecilik: Kompost ve Doğal Gübreleme
2026 yılında tarımın odak noktası “toprağı beslemek” üzerinedir. Bitkiyi değil, toprağı beslediğinizde bitki zaten kendiliğinden sağlıklı büyüyecektir. Şubat ayı, kış boyunca biriktirdiğiniz kompostu toprağa karıştırmak için en ideal zamandır.
Kompost Kullanımı:
Yarı olgunlaşmış kompostunuzu ekim yapacağınız yatakların üzerine 5-10 cm kalınlığında serin. Bu tabaka hem bir malç görevi görerek toprağın ısısını koruyacak hem de yağmurla birlikte besin maddelerini alt tabakalara iletecektir.
Doğal Gübre Şerbetleri:
Fideleriniz büyümeye başladığında, ısırgan otu veya yanmış koyun gübresinden hazırlayacağınız “gübre şerbetleri” bitkileriniz için doğal bir doping etkisi yaratır. Kimyasal gübrelerden kaçınarak toprağın canlılığını ve solucan popülasyonunu koruyabilirsiniz.
9. Zararlı Mücadelesi ve Bitki Sağlığı İçin Koruyucu Önlemler
Şubat ayında hava ısınmaya başladığında, zararlılar da uyanmaya başlar. Özellikle salyangozlar ve sümüklüböcekler, yeni çıkan taze fideler için büyük tehdittir.
Korunma Yöntemleri:
Unutmayın, sağlıklı bir ekosistemde her canlının bir yeri vardır. Yararlı böcekleri (uğur böcekleri gibi) bahçenize çekmek için belirli bölgeleri “vahşi” bırakmak, doğal bir denge kurmanıza yardımcı olur.
10. Şubat Ayı Bahçe Bakım Çizelgesi ve İpuçları
Şubat ayını verimli geçirmek için kendinize bir çalışma programı oluşturun. İşte size yardımcı olacak bir rehber:
1. Hafta: Alet edevat bakımı. Çapalarınızı bileyin, bahçe makaslarını dezenfekte edin. Tohum envanterinizi çıkarın.
2. Hafta: Toprak hazırlığı. Hava müsaitse toprağı havalandırın ve kompost ekleyin. Viyollerinizi ve torfunuzu hazırlayın.
3. Hafta: İç mekan ekimleri. Domates, biber ve çiçek tohumlarını viyollere ekin. Işıklandırmayı kontrol edin.
4. Hafta: Dış mekan ekimleri ve budama. Bezelye, bakla ve ıspanak tohumlarını toprakla buluşturun. Meyve ağaçlarının budama işlemlerini bitirin.
Uzmanlardan Önemli İpuçları
Key Takeaways / Önemli Noktalar
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Şubat ayında domates ekilir mi?
Şubat ayında domates tohumları iç mekanlarda, viyollerde veya seralarda ekilir. Domates fidelerinin dışarıya, yani bahçeye dikilmesi için toprak sıcaklığının en az 15 dereceye ulaşması gerekir; bu da genellikle Nisan veya Mayıs ayını bulur.
2. Soğuğa en dayanıklı sebzeler hangileridir?
Bakla, bezelye, ıspanak, pırasa, pazı, kara lahana, havuç ve turp Şubat ayının düşük sıcaklıklarına en dayanıklı sebzelerdir. Bazıları hafif donları bile tolere edebilir.
3. Fidan dikerken nelere dikkat etmeliyim?
Fidanın aşı noktasının toprağın üzerinde kalmasına dikkat edin. Dikimden hemen sonra mutlaka “can suyu” verin, bu köklerin etrafındaki hava boşluklarını kapatır ve kökün toprakla temasını sağlar.
4. Balkonda yetişen bitkiler Şubat soğuğundan nasıl korunur?
Saksılarınızı rüzgardan korunaklı kuytu köşelere çekebilirsiniz. Çok soğuk gecelerde saksıların üzerini agril (don örtüsü) veya şeffaf naylonla örterek birkaç derecelik bir koruma sağlayabilirsiniz.
5. Budama yapmak için geç mi kaldım?
Eğer ağaçlarınızda tomurcuklar henüz patlamadıysa (uyanmadıysa) budama yapabilirsiniz. Ancak ağaç su yürümeye başlamışsa, büyük budamalardan kaçınmalı, sadece kuru ve hasta dalları almalısınız.
6. Şubat’ta hangi çiçek tohumları ekilir?
Hercai menekşe, çuha çiçeği, godetia ve bazı erken dönem yazlık çiçek tohumları (lathyrus gibi) bu ayda ekilebilir. Ayrıca lale ve sümbül gibi soğanlı bitkilerin son dikim fırsatlarıdır.
Sonuç
Şubat ayı, bahçıvanın sabrının ve öngörüsünün test edildiği bir aydır. Doğanın ritmine ayak uydurmak, doğru zamanda doğru tohumu toprakla buluşturmak, sadece verimli bir hasat sağlamakla kalmaz; aynı zamanda ruhsal bir tatmin de sunar. 2026 yılının modern teknikleri ve geleneksel bilgeliğin harmanlandığı bu rehberle, bahçenizde veya balkonunuzda bereketli bir sezonun kapılarını araladınız.
Sizlere önerimiz, bu süreci bir görev olarak değil, doğayla kurduğunuz bir bağ olarak görmenizdir. Unutmayın ki, her büyük hasat, Şubat ayının o serin ve nemli sabahlarında atılan küçük bir adımla başlar. Toprağınızın bereketi bol, ürünleriniz sağlıklı olsun!
Bu içerik, 2026 yılı tarım takvimi ve iklim koşulları göz önüne alınarak, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bölgesel hava durumlarını takip etmeniz önerilir.
